Naast een camera body en een lens is ook een statief eigenlijk onmisbaar in de fotografie. Toen ik net begon met fotografie dacht ik dat een statief niet nodig was en eigenlijk alleen maar een duur, onhandig en in de meeste situaties een onnodig ding om mee te nemen. Tegenwoordig weet ik wel beter. Vooral voor landschapsfotografie is het gebruik van een goed statief erg wenselijk. Voor bijvoorbeeld astrofotografie of nachtfotografie kun je niet zonder en is het echt noodzakelijk. In deze blog leg ik je uit waarom een statief zo belangrijk is en waar je op moet letten bij de aanschaf van een statief.

Wat is een statief?

Een statief is eigenlijk een heel simpel ding. Het is een constructie van aluminium, carbon of ander lichtgewicht materiaal met meestal drie poten die samenkomen op een centraal punt waarop je een camera kunt bevestigen. Het statief gebruik je om een camera zo stil mogelijk te houden tijdens het maken van een foto.

Wanneer gebruik je een statief?

Een statief gebruik je in situaties waarbij je hogere sluitertijden gebruikt, dit zijn sluitertijden van min of meer 1/60 sec. of langer. Dit gebruik je bijvoorbeeld voor landschapsfotografie, bij het maken van foto’s in donkere omstandigheden of waarbij je juist expres een bepaald effect wilt bereiken door een lange sluitertijd te gebruiken. Bij landschapsfotografie bijvoorbeeld, wil je je diafragma zo klein mogelijk houden (f/8 of lager) om alle details van het landschap scherp te hebben. Een kleiner diafragma betekent minder licht dat je camerasensor kan opvangen en zul je dus moeten compenseren met een hogere sluitertijd. Echter hoe hoger je sluitertijd is, hoe groter de kans is op een ‘bewogen’, onscherpe foto, en dat wil je natuurlijk niet. Een statief biedt dan uitkomst.

Een ander voorbeeld voor het gebruik van een statief zijn foto’s waarbij je juist wilt dat een bewegend voorwerp zich in je foto door beweegt. Denk hierbij aan auto’s die rijden of een rivier die zich als een zachte deken door een landschap beweegt. Je zet de sluitertijd van je camera dan op meerdere, soms tientallen, seconden. Een statief is dan een must.

Andere toepassingen van fotografie met hoge sluitertijden zijn bijvoorbeeld nachtfotografie, astrofotografie of time-lapse video’s. Ook voor het maken van selfies kan een statief handig zijn.

Foto met hoge sluitertijd

Er zijn een hoop verschillende statieven te koop. Maar wat maakt een statief nou een goed statief? En is een duurder statief altijd beter dan een goedkoper model?

Materiaal

Een statief kan van verschillende materialen zijn gemaakt. Professionelere statieven zijn vaak gemaakt uit duurzamere en stevigere materialen dan de goedkopere statieven. Hoewel de meeste statieven zijn gemaakt van aluminium of koolstofvezel, zijn de de professionele statieven vaak gemaakt van koolstofvezel. Dit is zowel een erg stevig als lichtgewicht materiaal en dus ideaal voor veelvuldig gebruik. Verder heeft koolstofvezel ook als eigenschap dat het beter trillingen kan opvangen, denk bijvoorbeeld aan de wind, en draagt zo dus bij aan scherpere foto’s. Een nadeel is dat statieven van koolstofvezel wat duurder zijn. Een afweging dus die je moet maken.

Gebruiksgemak

Een ander belangrijk punt is gebruiksgemak, een belangrijk punt waar je op moet letten bij de aanschaf van een statief. Je wilt immers niet dat je tijdens een fotoshoot moeilijk moet lopen doen of veel tijd kwijt bent om je statief anders af te stellen. Het is dus fijn om een statief te kiezen die ook in het gebruik gemakkelijk te gebruiken is. Andere handigheidjes die een statief kan hebben is bijvoorbeeld een waterpasje om je statief goed vlak en waterpas te kunnen zetten. Maar let vooral ook op of de poten en het balhoofd makkelijk te verstellen is.

Is een duurder statief altijd beter?

Uit mijn eigen ervaring kan ik vertellen dat het beter is om wat geld te sparen voor een goed en degelijk statief dan te gaan voor een goedkoper statief waarbij je de kans hebt dat het snel kapot gaat of instabiel staat. Toen ik begon met fotografie heb ik mijn instap-model statief niet vaak gebruikt, grotendeels omdat het gewoon niet fijn in gebruik was en voor mij de fun er snel af was om het statief te gebruiken en het daarnaast in winderige condities onscherpe foto’s opleverde omdat het statief niet stabiel genoeg was. Nu ik een beter, lees duurder, statief gebruik die handiger in gebruik is en ook echt een voordeel oplevert (scherpere foto’s) voor mijn gemaakte foto’s gebruik ik het statief ook vaker. Vanuit mijn oogpunt gaat een duurder statief dat uit beter materiaal gemaakt is, makkelijker in gebruik is en langer mee gaat boven een goedkoper statief.